.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
De open space verdeelt de meningen. Aan de ene kant de belofte van samenwerking, aan de andere kant kritiek op het geluid: hoe maakt u de juiste keuze voor uw bedrijf?
Deze gids zet de voor- en nadelen evenwichtig op een rij, met concrete oplossingen om deze werkruimte goed te benutten.
Een open space is een werkruimte zonder scheidingswanden, waar medewerkers een gemeenschappelijke vloer delen. Het concept ontstond in de jaren 1950 in de Verenigde Staten, onder invloed van architecten zoals Frank Lloyd Wright, maar veroverde Europa pas echt in de jaren 1980.
De cijfers tonen grote verschillen tussen Europese landen in hoe vaak dit model wordt gebruikt. Dat verschil komt door culturele factoren en verschillende manieren van leidinggeven.
In Frankrijk is de terughoudendheid groot: een ruime meerderheid van de werknemers verkiest een gesloten kantoor. Die voorkeur komt voort uit een werkcultuur die veel belang hecht aan autonomie en een zekere hiërarchische afstand.
Er zijn wel verschillen tussen generaties. Jonge werknemers, vooral van generatie Y en Z, staan meer open voor samenwerkingsruimtes. De Franse bedrijfscultuur, die gehecht is aan statussymbolen zoals het eigen kantoor, kleurt sterk hoe open ruimtes worden ervaren.
Het economische argument is vaak de belangrijkste reden om voor een open space te kiezen. Zonder scheidingswanden hebben bedrijven duidelijk minder vastgoed nodig. Een open space biedt plaats aan meer medewerkers op dezelfde oppervlakte.
Dat levert flinke besparingen op, vooral in steden waar de prijs per vierkante meter hoog is. Een open space verlaagt ook de infrastructuurkosten: minder muren, deuren en individuele bekabeling, en eenvoudigere verwarmings- en koelsystemen.
De flexibele inrichting is een ander sterk punt. Organisaties veranderen snel, en een open space past zich makkelijker aan dan een klassieke indeling.
Om de rendabiliteit te beoordelen, kijken verantwoordelijken naar het aantal m² per medewerker. In Frankrijk is die verhouding in open spaces in de loop der jaren sterk gedaald.
Een grondige financiële analyse houdt wel rekening met verborgen kosten: de eerste investering in aangepast meubilair, akoestische oplossingen en technische uitrusting, en indirecte kosten voor de aanpassing van de teams.
Bedrijven zoals Société Générale en BNP Paribas hebben flinke besparingen vastgesteld na de herinrichting van hun hoofdkantoren tot open ruimtes, maar wijzen ook op het belang van een investering in kwaliteit.
Zonder fysieke barrières ontstaat spontaan overleg vanzelf. Ideeën circuleren vrijer, vragen krijgen sneller een antwoord en medewerkers weten beter waar hun collega's aan werken.
Minder muren betekent ook minder hiërarchische afstand. Wanneer managers en teams dezelfde ruimte delen, worden de verhoudingen directer en minder formeel.
Vooral bij het oplossen van problemen helpt deze opstelling. De betrokken mensen zijn snel samen te brengen, waardoor beslissingen en oplossingen veel sneller volgen.
Fysieke nabijheid is een goede voedingsbodem voor innovatie. De kans dat twee mensen samenwerken, daalt naarmate ze verder van elkaar in hetzelfde gebouw zitten.
Innovatieve bedrijven zoals Google en Pixar hebben hun ruimtes zo ontworpen dat medewerkers van verschillende afdelingen elkaar zo vaak mogelijk toevallig tegenkomen. Die "creatieve botsingen" worden makkelijker dankzij een open inrichting en vlotte looproutes.
Om die creativiteit te stimuleren, richten sommige organisaties speciale ideeënzones in, met whiteboards, modulair meubilair en visualisatiemiddelen.
"We hebben een beoordelingssysteem gebruikt van 1 tot 5. De cabines kregen een score van 4,6/5, wat uitstekend is. Sommige commentaren vermelden zelfs "Gebrek aan phone boxes", wat aantoont dat medewerkers er meer van willen."
.webp)
Geluid is de grootste stressfactor in een open space. Een ruime meerderheid van de werknemers in open ruimtes noemt geluid de belangrijkste hinder voor hun concentratie en welzijn.
De invloed op de productiviteit is groot. Na een onderbreking heeft een medewerker tijd nodig om weer volledig geconcentreerd te raken. In een omgeving met veel onderbrekingen loopt het verlies aan productiviteit flink op.
Bij het geluid komt ook visuele afleiding. Collega's die voortdurend bewegen, meldingen op schermen in de buurt of gewoon de algemene drukte vragen voortdurend om onze aandacht.
Om die uitdagingen aan te pakken, zijn er verschillende strategieën:
• Een koptelefoon met actieve ruisonderdrukking gebruiken om zich af te sluiten
• Met time blocking vaste tijdsblokken reserveren voor taken die veel concentratie vragen
• Visuele signalen afspreken, zoals een rood vlaggetje op het scherm voor "niet storen"
• Akoestische cabines gebruiken, zoals die van Work With Island, voor telefoongesprekken of taken die veel concentratie vragen
Het gevoel voortdurend bekeken te worden, soms het "aquariumeffect" genoemd, is een groot nadeel. Die voortdurende zichtbaarheid veroorzaakt chronische stress en een gevoel van kwetsbaarheid. Een flink deel van de werknemers in open spaces noemt het gebrek aan privacy een stressfactor op het werk.
Deze opstelling maakt vertrouwelijke gesprekken lastig, of het nu gaat om evaluatiegesprekken, gevoelige gesprekken met klanten of privételefoontjes.
Ook de neiging om zich voortdurend te tonen wordt sterker. Medewerkers weten dat ze altijd zichtbaar zijn en nemen vaak een houding aan van "altijd presteren", wat extra vermoeidheid veroorzaakt.
De grens tussen werk en privé vervaagt in een omgeving waar elk gesprek publiek kan worden. Privételefoontjes worden lastig als collega's alles kunnen horen.
Maak duidelijke afspraken over privécommunicatie om het evenwicht te bewaren. Sommige bedrijven plaatsen akoestische cabines zoals de Island Desk, ontworpen om lang zittend te werken. Andere voorzien vaste momenten op de dag waarop privégesprekken uitdrukkelijk zijn toegestaan.
Ook persoonlijke spullen horen bij dit vraagstuk. Afsluitbare individuele opbergruimte wordt essentieel om medewerkers een gevoel van eigen plek en veiligheid te geven.
Om die uitdagingen aan te pakken, zijn er verschillende strategieën:
• Een koptelefoon met actieve ruisonderdrukking gebruiken om zich af te sluiten
• Met time blocking vaste tijdsblokken reserveren voor taken die veel concentratie vragen
• Visuele signalen afspreken, zoals een rood vlaggetje op het scherm voor "niet storen"
• Akoestische cabines gebruiken, zoals die van Work With Island, voor telefoongesprekken of taken die veel concentratie vragen
In gedeelde ruimtes verspreiden infectieziektes zich makkelijker. Studies tonen dat werknemers in een open space vaker ziek thuis zijn dan werknemers met een eigen kantoor.
Naast de fysieke gevolgen kan een open space ook flinke mentale vermoeidheid veroorzaken. De voortdurende prikkels vragen voortdurend om onze aandacht. Dat verschijnsel, de zogenaamde "cognitieve belasting van de omgeving", put onze mentale reserves langzaam uit.
De chronische stress die daaruit ontstaat, kan gevolgen hebben op lange termijn: een hoger cortisolgehalte, slaapproblemen en emotionele uitputting zijn goed gedocumenteerde risico's.
Jérôme Bourdon, medeoprichter van WiiSmile, vertelt: "Wat onze medewerkers ons lieten weten: het geluid is slopend en vermoeiend. Ze hebben momenten nodig om op te laden, tot rust te komen en zich af te zonderen. In de cabine kunnen ze zich volledig afzonderen, in een sfeer van nul decibel."
Om die negatieve effecten te compenseren, kunt u verschillende gewoonten invoeren:
Een geslaagde inrichting steunt op stevige ergonomische principes. De opstelling van de werkplekken houdt rekening met looproutes, toegang tot daglicht en de specifieke behoeften van de teams. Bureaus in een verspringende opstelling in plaats van tegenover elkaar beperken directe visuele afleiding.
Zones per activiteit zijn een doeltreffende aanpak. Door duidelijk onderscheid te maken tussen ruimtes voor samenwerking, concentratie, telefoongesprekken en ontspanning, kiezen medewerkers de omgeving die het best bij hun taak past.
Akoestische oplossingen spelen een grote rol. Hangende absorberende panelen, verplaatsbare geluidswerende wanden, vloerbedekking en speciale wandbekleding kunnen de verspreiding van geluid duidelijk verminderen.
Akoestische cabines zoals de Island Duo worden steeds vaker gekozen. Ze creëren privéplekken wanneer dat nodig is, met een gecertificeerde geluidsreductie volgens de norm ISO 23351-1: 28,7 dB in klasse B voor de Island Duo, tot 31,1 dB in klasse A voor de Island Desk. Het voordeel is hun flexibiliteit: snelle installatie zonder verbouwing, en u kunt ze verplaatsen als uw behoeften veranderen.
Goed ontworpen ontspanningsruimtes zijn een essentiële aanvulling. Meer dan een koffiehoek moeten ze een echte onderbreking van de werkomgeving bieden. Comfortabel meubilair, planten, zacht licht en een rustige geluidsomgeving helpen om mentaal op te laden.
Het onderscheid tussen stille zones en samenwerkingszones moet duidelijk zijn en door iedereen gerespecteerd worden. Met een kleurcode of duidelijke bewegwijzering weten medewerkers meteen welk gedrag in elke ruimte verwacht wordt.
Om die negatieve effecten te compenseren, kunt u verschillende gewoonten invoeren:
• Ademhalingsoefeningen zoals hartcoherentie: 5 seconden inademen, 5 seconden uitademen, gedurende 5 minuten
• Elk uur een micropauze van 2 tot 3 minuten om de blik van het scherm af te wenden
• Ruimtes gebruiken die uitdrukkelijk bedoeld zijn om te ontspannen en op te laden
Een open space uitrusten met goede akoestische oplossingen is een investering die op de cashflow kan wegen. Work With Island biedt leasing aan over 24 tot 60 maanden, met een aankoopoptie voor een symbolisch bedrag van € 1 aan het einde van het contract.
De prijs begint bij € 68 per maand voor een Island Solo en loopt op tot € 170 per maand voor een Island Quattro. De cabine wordt als bedrijfskost geboekt, zonder dat u kapitaal vastlegt.
Het flexkantoor gaat een stap verder dan de open space: er zijn geen vaste werkplekken meer. Medewerkers kiezen elke dag hun plek volgens hun behoeften. Dit model steunt op het clean desk-principe: elke werkplek wordt aan het einde van de dag volledig leeggemaakt.
Zo wordt de ruimte zo goed mogelijk benut. Omdat niet iedereen tegelijk aanwezig is, hebt u met een flexkantoor duidelijk minder oppervlakte nodig.
Typische uitdagingen zijn het verlies van vaste ankerpunten en van het gevoel ergens bij te horen. Zonder eigen plek kunnen medewerkers zich ontheemd voelen. Ook het dagelijks zoeken naar een vrije plek kan stress veroorzaken.
Reserveringsapps zijn onmisbaar geworden. Medewerkers zien welke werkplekken vrij zijn en reserveren vooraf hun plek. Uitgebreidere versies tonen ook waar collega's zitten.
Geschikte mobiele uitrusting is een technische voorwaarde: lichte laptops, draadloze headsets, gestandaardiseerde aansluitingen op alle werkplekken. De technische infrastructuur moet een vlotte overgang van de ene ruimte naar de andere mogelijk maken.
Persoonlijke opbergruimte is een belangrijk element: afsluitbare lockers, met badge of code, voor persoonlijke spullen en werkmateriaal.
Een gedragscharter dat samen wordt opgesteld, is een essentiële stap. Beter dan een lijst opgelegde verboden is een charter dat met de teams wordt uitgewerkt. De belangrijkste onderwerpen zijn geluid, onderbrekingen, het gebruik van gemeenschappelijke ruimtes en het verwachte gedrag in de verschillende zones.
Geluidsoverlast verdient bijzondere aandacht. Maak duidelijke afspraken over telefoongesprekken, gesprekken tussen collega's en het gebruik van audioapparatuur. De Island Quattro is een goede oplossing voor vergaderingen met meerdere personen: het gesprek blijft vertrouwelijk en de werkomgeving wordt niet gestoord.
Het voorbeeld van leidinggevenden speelt een beslissende rol. Wanneer managers zich zelf nauwgezet aan het charter houden, tonen ze het belang ervan en wordt het makkelijker door alle medewerkers aanvaard.
Nieuwe medewerkers verdienen bijzondere aandacht. Een duidelijke voorstelling van de verschillende ruimtes, de geldende regels en de beschikbare middelen helpt hen sneller hun weg te vinden. Sommige organisaties wijzen "open space-ambassadeurs" aan die nieuwe collega's begeleiden.
Regelmatige bewustwordingsworkshops houden de aandacht voor goede gewoonten levend. Ze kunnen specifieke thema's behandelen en ruimte bieden om problemen samen op te lossen.
Met een doorlopende manier om feedback te verzamelen, past u de regels en de inrichting stap voor stap aan op basis van de echte ervaring van de gebruikers.
De pandemie heeft onze kijk op gedeelde ruimtes grondig veranderd. Door gezondheidszorgen kwam de hoge bezetting van open spaces ter discussie en kwamen er nieuwe afstandsregels. Benchbureaus maakten plaats voor ruimere opstellingen, en antimicrobiële materialen deden hun intrede.
De opkomst van thuiswerken heeft de rol van het kantoor veranderd. De werkplek wordt steeds meer een plek voor sociaal contact en creatieve samenwerking, terwijl geconcentreerd individueel werk naar huis verschuift.
Ook de verwachtingen van werknemers zijn veranderd. Na de rust van thuiswerken zijn velen gevoeliger geworden voor de hinder van de open space en veeleisender over hun werkomstandigheden.
Hybride werken wordt in veel organisaties de norm. Open ruimtes moeten zich daardoor aanpassen aan teams waarvan de samenstelling elke dag verandert. Het "dynamische kantoor", waarvan de inrichting snel opnieuw kan worden ingedeeld, wint aan populariteit.
Ook technologie voor hybride samenwerking verandert de open space: mobiele videoconferentieschermen, geavanceerde audiosystemen, gesynchroniseerde digitale whiteboards. De technische infrastructuur past zich aan, zodat samenwerken tussen kantoor en thuis vlot blijft verlopen.
De symbolische rol van het kantoor wordt in die hybride context belangrijker. Naast de praktische functie wordt de werkplek de plek waar de bedrijfscultuur tastbaar wordt, een vast ankerpunt in een steeds digitalere werkwereld.
Vul dit formulier in en ontvang onze productgids rechtstreeks per e-mail.
Een duidelijke en volledige PDF met modellen, afmetingen, opties en tarieven.
Om te begrijpen, te vergelijken en vooruit te gaan zonder tijd te verliezen.
De Franse norm NF X 35-102 beveelt minimaal 10 m² per persoon aan in een open space. In de praktijk variëren de oppervlaktes vandaag volgens de specifieke behoeften van de organisatie.
Combineer verschillende oplossingen: absorberende materialen op plafonds, muren en vloeren, bufferzones, duidelijke gedragsregels en akoestische oplossingen zoals de Island-cabines, met tot 31,1 dB geluidsreductie.
Ja, een flexkantoor levert meestal een flinke extra besparing op ten opzichte van een klassieke open space, omdat de werkplekken beter bezet zijn.
Betrek ze bij het ontwerp, stel een testperiode voor, investeer in goede oplossingen voor geluid en privacy, en voorzie alternatieve ruimtes zoals de akoestische Island-cabines.
Er zijn verschillende mogelijkheden: doorverkopen, schenken, recyclen of laten ophalen door een gespecialiseerde partner. Het is ook een goed moment om op te ruimen en met minder spullen in het nieuwe kantoor te starten.
Het flexkantoor, activiteitgerelateerd werken, interne coworkingruimtes of hybride modellen die open zones combineren met privéruimtes zoals de Island-cabines.